Katarakt Tedavisi

Katarakt Tedavisi

Katarakt, dünya genelinde en yaygın görme azalması nedenidir.

Göz anatomisinde de anlatıldığı gibi, görmenin oluşabilmesi için ışığın dış ortamdan göze girdikten sonra gözün saydam tabakalarından geçerek retina üzerine odaklanması gerekir.

Işık önce gözün en önünde yer alan ve saydam bir doku olan korneadan geçer. Daha sonra yine saydam bir yapı olan göz merceği (lens) içinden geçerek retina tabakasına ulaşır. Lens; her iki yüzü bombeli, esnek ve tamamen saydam bir yapıdır. Göze gelen ışığın kırılarak görme merkezine doğru odaklanmasını sağlar.

Katarakt Nasıl Oluşur?

Lensin hayat boyu saydamlığını koruması gerekir. Ancak herhangi bir nedenle bu saydamlık kaybolursa, bu duruma katarakt adı verilir.

Saydamlığını yitiren lens:

• Işığın retinaya ulaşmasını zorlaştırır
• Kontrastı azaltır
• Görüntüyü bulanıklaştırır

Lens zamanla buzlu cam görünümü alır. Nasıl ki buzlu camın arkasından bakıldığında görüntü puslu ve silik görülüyorsa, kataraktı olan kişiler de dünyayı sisli, kirli ve bulanık görür.

İleri evre, olgunlaşmış kataraktlarda görme seviyesi yalnızca ışığı fark edebilecek düzeye kadar düşebilir.

Bu kadar ilerlemiş kataraktı olan kişilerde, dışarıdan bakıldığında göz bebeğindeki normal siyahlığın yerini beyazımsı bir görüntü alabilir.

Kataraktın Sebepleri Nelerdir?

Katarakt oluşumuna yol açabilecek birçok neden vardır. Bunlar arasında en sık görülen neden yaşlanmadır.

1. Yaşa Bağlı Değişiklikler

Yaş ilerledikçe:

• Lensin su içeriği azalır
• Lens proteinlerinde yapısal değişiklik ve agregasyon artar
• Lens sertleşir ve esnekliğini kaybeder
• Saydamlık giderek azalır

Bu süreç, yaşa bağlı kataraktın temel mekanizmasını oluşturur.

Katarakt tedavisi öncesi bulanık görme ve akıllı lens sonrası net görme arasındaki farkı gösteren karşılaştırmalı manzara görseli.

2. Güneş Işınları (Ultraviyole)

Uzun yıllar boyunca güneş gözlüğü kullanılmadan ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalmak katarakt riskini artırır.

UV hasarı sonucu lens proteinleri bozulur ve saydamlık azalır.
Ancak bu durum zamanla katarakt gelişimine yol açar.

UV ışınlarının retina üzerinde oluşturduğu hasar, ilerleyen yaşlarda sarı nokta hastalığı (makula dejenerasyonu) riskini de artırır.

3. Travma (Göz Yaralanmaları)

Göze alınan:

• Künt darbeler
• Delici yaralanmalar

sonucunda lens yer değiştirebilir veya yerinde kalarak saydamlığını kaybedebilir. Bu duruma travmatik katarakt denir.

4. İlaçlar ve Sistemik Hastalıklar

• Kortizonlu ilaçların uzun süreli kullanımı
  (damla, ağızdan tablet veya enjeksiyon şeklinde)
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Tiroid hastalıkları
• Metabolik hastalıklar

katarakt oluşumunu hızlandırabilir.

Özellikle şeker hastalığında, kan şekeri iyi kontrol altına alınırsa katarakt gelişimi belirgin şekilde yavaşlatılabilir.

5. Diğer Risk Faktörleri

• Sigara kullanımı
• Hava kirliliği
• Aşırı alkol tüketimi

katarakt gelişimini hızlandıran çevresel faktörler arasında yer alır.

Katarakt Türleri Nelerdir?

Yaşa Bağlı Katarakt

En sık görülen katarakt tipidir. 40 yaşından sonra her 10 yıllık dönemde katarakt gelişme riski yaklaşık 2 kat artar.

• 65 yaş civarında görülme oranı: %5
• 75 yaş civarında görülme oranı: %50

Doğumsal Katarakt

Yeni doğan bebeklerde:

• Gebelikte geçirilen enfeksiyonlar
• Doğum travması
• Lens gelişim bozuklukları nedeniyle doğuştan katarakt görülebilir.

Travmatik Katarakt

Göze alınan künt veya delici darbeler sonrası gelişen katarakt tipidir.

Sistemik Nedenlere Bağlı Katarakt

• Diyabet
• Tiroid hastalıkları
• Zehirli maddelere maruziyet
• UV ışınları
• Kortizon, bazı diüretikler gibi ilaçlar sonucunda ortaya çıkabilir.

Kataraktın Belirtileri Nelerdir?

Katarakt ilerledikçe görmeyle ilgili şikâyetler artar ve günlük yaşamı zorlaştırmaya başlar.

En sık görülen belirtiler:

• Sisli, puslu, buzlu cam arkasından bakıyormuş hissi
• Gözlük numaralarının sık değişmesi
• Renklerin soluk veya sarımsı görülmesi
• Yakını eskisinden daha iyi görme (miyoplaşma etkisi)
• Gece ışıkların dağılması ve kamaşma
• Gün içinde görüntü saçılması
• Tek gözle bakıldığında bile çift görme

Katarakt Tanısı Nasıl Konur?

Katarakt tanısı:

• Görme seviyesinin ölçülmesi
• Biyomikroskop (yarık lamba) ile lensin incelenmesi
• Lensteki opaklaşmanın görülmesi ile göz doktoru tarafından kolaylıkla konur.

Katarakt Nasıl Tedavi Edilir?

Kataraktın tek tedavisi ameliyattır. Ancak her katarakt hemen ameliyat edilmez.

Ameliyat kararı:

• Görme seviyesinin günlük yaşamı etkilemesi
• Gözlükle yeterli görmenin sağlanamaması
• Lensin sertleşmiş olması durumlarında verilir.

Katarakt Ameliyatı (Fakoemülsifikasyon)

Günümüzde katarakt ameliyatı fakoemülsifikasyon adı verilen modern yöntemle yapılır.

Bu yöntemde:

• Ultrason dalgaları ile saydamlığını yitirmiş lens parçalanır
• Parçalar gözden alınır
• Yerine yapay, saydam bir göz içi merceği yerleştirilir

Ameliyat:

• Dikişsizdir
• Genellikle 10–15 dakika sürer
• Aynı gün taburcu olunur
• Başarı oranı çok yüksektir.

Katarakt Ameliyatında Kullanılan Göz İçi Mercekleri (Akıllı Lensler)

Katarakt ameliyatı sırasında saydamlığını yitirmiş doğal lens çıkarıldıktan sonra, yerine yapay bir göz içi merceği (intraoküler lens – IOL) yerleştirilir.
Bu mercekler sadece kataraktı tedavi etmekle kalmaz, aynı zamanda gözlük ihtiyacını azaltma veya tamamen ortadan kaldırma imkânı da sunabilir.

Hangi merceğin uygun olduğu, hastanın göz yapısı, yaşam tarzı ve beklentilerine göre belirlenir.

Monofokal (Tek Odaklı) Mercekler

• Tek bir mesafede net görüş sağlar
• Genellikle uzak görüş net olur
• Yakın ve ara mesafe için gözlük gerekebilir
• En sık kullanılan, güvenilir mercek tipidir

Multifokal / Trifokal (Akıllı Lensler)

• Uzak – orta – yakın mesafede net görüş sağlar
• Günlük yaşamda gözlük ihtiyacını büyük oranda azaltır
• Bilgisayar, telefon ve okuma aktivitelerinde konfor sunar

Trifokal lensler günümüzde en gelişmiş akıllı lens teknolojisidir ve uygun hastalarda yüksek hasta memnuniyeti sağlar.

Torik Mercekler

• Astigmatizması olan hastalar için özel olarak üretilmiştir
• Katarakt ile birlikte astigmatizma da düzeltilir
• Daha net ve kaliteli görüş elde edilir

Hangi Mercek Bana Uygun?

Mercek seçimi yapılırken:

• Kornea yapısı
• Astigmatizma miktarı
• Retina sağlığı
• Gece görüş beklentisi
• Meslek ve yaşam tarzı dikkate alınır.

En iyi mercek değil, en uygun mercek prensibiyle kişiye özel planlama yapılır.

Katarakt Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Katarakt ameliyatı sonrası iyileşme süreci genellikle hızlı ve konforludur.

Ameliyat Sonrası İlk Günler

• Görme genellikle ilk günlerden itibaren belirgin şekilde artar
• Hafif batma, sulanma ve ışık hassasiyeti olabilir
• Bu şikâyetler geçicidir
• Göz damlaları düzenli kullanılmalıdır.

Katarakt ameliyatı sonrası günlük yaşam ve dikkat edilmesi gerekenler

Günlük Hayata Dönüş

• Ertesi gün normal günlük aktivitelere dönülebilir
• Televizyon izlemek ve kısa süreli bilgisayar kullanımı mümkündür
• İlk haftalarda gözü ovuşturmaktan kaçınılmalıdır

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İlk günlerde göze su kaçırılmamalıdır
• Havuz ve denize giriş için hekimin önerdiği süre beklenmelidir
• Ağır kaldırma ve zorlayıcı egzersizlerden kaçınılmalıdır
• Güneşli ortamlarda güneş gözlüğü kullanılması önerilir

Görmenin Netleşmesi

• Görme genellikle birkaç gün içinde hızla iyileşir
• Tam stabilizasyon birkaç hafta sürebilir
• Akıllı lens kullanılan hastalarda adaptasyon süreci kişiye göre değişebilir

Kontroller

• Ameliyat sonrası düzenli doktor kontrolleri iyileşmenin sağlıklı ilerlemesi için önemlidir
• Kontrollerde göz tansiyonu ve mercek pozisyonu değerlendirilir.

Gözlüklerinize Veda Etmek İçin Danışın

Katarakt ameliyatı artık sadece puslu görüntüyü gidermekle kalmıyor. Yeni nesil Akıllı Lens (Trifokal) teknolojisiyle uzak, orta ve yakın mesafede gözlüksüz bir yaşamın kapılarını aralayın. Dünyayı tüm renkleriyle, en net haliyle yeniden keşfedin.

Şimdi Bilgi Alın

Randevu için Ara +90 533 280 53 02